Düşünce, Haberler, Köşe Yazısı

TECRÜBENİN YANILGISI

0 30

hayata-dair-b-_640x360

Batıl inançların temelinde tecrübe olduğuna bahse girerim. Bu bahsi kaybetsem de tecrübeyi taşlamanın keyfini çıkarmış olacağım. Başımdan geçen bir vakıa anlatayım. Yanlış hatırlamıyorsam üniversitenin üçüncü senesinin başları idi. Dikkat ederseniz sene diyorum, sınıf değil. Bir emlakçı ile sohbet etmiştik. Adamın anlattığına göre birkaç yıl önce bunu vurmuşlar, ölümü ensesinde hissettiği bir anda bir şeyh bunun yaralarının üstünü kapatmış da hayatını kurtarmış. Sonra bu emlakçı bu şeyhe mürit olup tapmaya başlamış. İddiasına göre bir müridin başı derde girse şeyh denen zât müridinin imdadına yetişirmiş. Şeyhe tapmaya başladıktan sonra itliği, serseriliği bırakıp adam olmuş. Ben yirmi yaşındayım, adam otuzundan fazla… Hikâyeyi dinlerken bir insanın ciddi olarak bu saçmalığı anlatmasının hayretini yaşamıştım. Hâlâ aynı şaşkınlık var üzerimde. Hikâyeyi dinledikten sonra anlattığı şeyin saçmalık olduğunu söyledim. Adam sinirden titremeye başladı. Neyse ki dayak yemeden kurtulduk. Belli ki adam olağanüstü bir şeyler yaşamıştı. Bu da onun muhakeme yeteneğini bozmuştu. Belki vurulduğunda yardıma koşan biri olmuştu da onu şeyhine benzetmişti. Olayı tekrar tekrar hatırladığında kendinden iyice emin olmuştu. Bir felaketten kurtulan insanların ipe sapa gelmez hikâyeler anlattığını görmüşsünüzdür, duymuşsunuzdur. Hayata bakışları temelden değişmiştir, inançları ve yaşam tarzları değişmiştir. Yaşadıkları korku ve heyecan onlarda temelli bir akıl bozulmasına yol açmıştır.

Dinler, gelenekler, töreler, totemler hep tecrübeden doğmuştur. Mantıkta bazı doğrulama yöntemleri vardır. C, a ve b olayının birlikte yaşanmasının sonucu olarak ortaya çıkmış olsun. C’nin nedeni a veya b’nin ya da her ikisinin birlikte ortaya çıkması olabilir. Mantık, olaylardan birini ortadan kaldırdığında C’nin nedenini doğru olarak bulabilirsin diyor. Gerçek hayatta vakıanın böyle olup olmayacağından şüphe içerisindeyim. Bir şeyi yaşarken onun hakkında derin derin düşünmek zordur. İddiaya göre bazı Hintler Güneş tutulması yaşandığı esnada evlerine kapanırmış, zirâ onlara göre o vakit Güneş’in ışınları adeta zehirli bir ok olup insanların ölümüne neden olurmuş. Belki gerçekten bir zamanlar aynı olayla birleşen başka bir olay yüzlerce insanın ölümüne neden oldu da Hintler bu inancı edindi.

Biraz genel anlamıyla tecrübeye dönecek olursak… Bazen tecrübe bizi hatalarımızdan döndüren heybetli ilahi bir el gibi görünebilir. Görmüş geçirmiş adamların her sözünde hikmet var zannedilir. Kuşkusuz tecrübenin insanın düşüncesine katkıları büyüktür. Ancak önemli olan bilincin derinliğidir. Koca koca adamların çocukça inançları, çocukça alışkanlıkları var.

Tecrübenin eş anlamlıları korku ve şüphedir. Tecrübe insanı tecrübeden alıkoyar. Sütten ağzı yanan yoğurdu üfleye üfleye yer demişler. Yoğurttan ağzı ekşiyenin ne yapacağını varın siz düşünün. Süt ve süt ürünlerine tövbe edebilir. Tecrübe insanı sabit fikirli yapar. Bir şeyin kötü olduğuna inandı mı artık o yargı değişmez. Bir adamın bir kötülüğüne şahit olduysa o artık kötüdür, adam peygamber olsa tecrübeli kâfir kalır. Hep önyargı taraftarı oldum, ancak bu bağnazlık anlamında değildir, hipotez anlamındadır. İnsan bir şey hakkında tecrübeye dayalı fikir sahibi olabilir ancak bu onu yeni fikirlere kapatmamalıdır. Sevmediği adamla bir iki sohbet, alışveriş onun hakkındaki yargısı hakkında düşünmesine neden olmalıdır. Yeniden aynı yargıya varmak gerekse bile…

Bir şey tecrübe ile sabitse ondan iki kere şüphe etmek gerekir. Tecrübe güvenilmez bir şeydir. İnsanoğlunun nesiller boyu aynı hatayı yapması sevindirici bir şeydir. Her hatanın bedeli ve neticesi farklıdır. Ayrıca bu durum insanoğlunun atalarının tecrübelerine ve öğütlerine güvenmediğini göstermektedir. İki kere sevindirici…


İlgili Yazılar

Bir Cevap Yazın

Son Yorumlar

    İlkelerimiz

    Sitemiz, zararlı içerikler barındırmamaktadır. Sitemiz, üyelik sistemi içermemektedir. Yapılan yorumlarda sitemizde haber ve yazılarla ilgili yapılan yorumlarda tehdit veya küfür içeren, üçüncü kişiler ile ilgili rahatsız edici din,dil,ırk,cinsiyet ayrımına yönelik ve Türkiye Cumhuriyeti yasalarına aykırı ifadeler ve materyaller kullanılamaz.Aksi takdirde sitemiz gerekli yasal işlemleri başlatma hakkını saklı tutar. Doğabilecek yasal sorumluluklardan sitemiz sorumlu tutulamaz. Sitemiz , ”Basın Meslek İlkeleri” ne bağlı kalacağına söz vermiştir.

    Haberdar Olun

    Sitemiz ile alakalı güncel kalmak, sitemize ait tüm bildirilerden haberdar olmak için mail listesine abone olun.

    Üye olun, ve yenilikleri kaçırmayın...