Düşünce, Haberler, Köşe Yazısı, Yazılar

İSLAMDA EĞİTİM ÖĞRETİM HAYATI

0 31
Nizamiye

          İslami eğitim ve öğretim ilkin şahsi çabalardan ibaretti. Kuran ayetleri üzerinde duran ve düşünenler derinlik kazanıyor ve bunu başkalarına aktarıyordu. Herkes hem öğrenci hem öğretmendi. En büyük öğretmen hazreti peygamberdi. Eğitimin yeri de Mescidi Nebeviydi. Bir kısmı taat ve ibadetle meşgul olurken, bir kısmı da Kuran’ın eğitim ve öğretimi ile meşgul oluyordu.

            İslam gelişip yayılınca ve köklü bir şekilde yerleşince camilerin eyvanları temel eğitim kurumları haline geldi. Bütün çaba devletten bağımsız fedakâr ve ilme âşık kişilerin gayretlerinden ibaretti. İlk defa Selçuklular zamanında Bağdat’ta vezir Nizamülmülk tarafından devletin desteği ile medreseler kuruldu, öğrenci ve öğretmenler düzenli gelir kaynağına kavuştu. Medreseler dünyaca meşhur İslam âlimlerini yetiştirdi. Cumhuriyete kadar temel eğitim ve öğretim kurumu idiler. 

            Medreseler ilk birkaç yüzyılda çağına göre ileri düzeydeydi. Sonradan donuklaştılar ve dünyada meydana gelen değişmeleri anlayamadılar. On altıncı asra kadar İslam âlemindeki güç, refah ve zenginlik Müslümanlarda aşırı bir kendine güven doğurdu. Bundan sonra matematiğin, geometrinin, fiziğin, astronominin ve felsefenin okutulmasına küçümser gözle baktılar ve bunları medreselerden kaldırdılar. Batı tam uyanıp ilerlemeye başlarken biz gerilemeye başladık.

            O çağda Hindistan’da mesela İmam Rabbani gibi bir mistik “Geometriye ne gerek var, bunun dine ne yararı” olur diyebiliyordu. Arada bazı değerli âlimler çıktıysa da fazla etkili olamadılar, genel gidişi etkileyemediler, sesleri duyulmadı. Kâtip çelebi gibi istisna bazıları yetişmiştir.  Düşünün bir defa, ikinci Meşrutiyet inkılâbına kadar medreselerde matematik yoktu.

            Medresede yetişenler bilim bakımından yetersiz oldukları gibi düşünüş ve zihniyet bakımından da çağın gerisinde kalmışlardı. Bilimin eksikliğini gidermek belki mümkündür ama zihniyeti değiştirmek çok zordur. Zihniyet olmadan bilim, düşünce ve sanat gelişemez. Asırlardan beri medreselerde var olan zihniyet skolâstikti, nakilcilik ve şekilcilikti. Üstadlara bağlılıktı.

            Medreselerde yaratıcı ve yenilikçi düşünce filizlenmemiştir. Dünyadan habersiz sadece Arapçayı ve birkaç İslami bilimi bilen insanlar yetişmiştir. Çoğu Kopernik, Galileo, Newton’dan habersiz yaşadı. İlmi sadece Arapçayı bilmekten ibaret sandılar.  Arapçanın edebiyatını bile bilmediler. Bugün medreselere özlem duyanlar var. Eski kurumları yeniden canlandırmak mümkün değildir.

            Artık medreseler diriltilemez. O iş bitti.  Zamanında gerekli ıslahat yapılıp düzeltilebilirdi fakat o da yapılmadı.  Şimdi bunlar için şöyle iyi idi, böyle iyi idi demenin anlamı yoktur. Medreseler görevlerini yapabilselerdi ortadan kalkmazlardı. Onlar zaten çağın gerisinde kalmış ve koflaşmışlardı. Tek taraflı bir eğitimdi, haliyle milletin hayatında önemli bir rolü olamayacaktı.

            İki yüzyıldan beri eğitim ve öğretim hayatımız rayına girmiş değil. Şu anki eğitim ve öğretim sisteminin yeterli ve kaliteli olduğunu söyleyemeyiz. Medrese kafası maalesef bugün profesörlerin çoğunda hala hâkimdir. Bilimsel tecessüs yok. Bilim, statü ve unvan ve başka şeyleri elde etmek için isteniyor. Hür düşünüş ve bilimsel zihniyet yerleşmemiştir. Araştırmacılık yok.

 


İlgili Yazılar

Bir Cevap Yazın

Son Yorumlar

    İlkelerimiz

    Sitemiz, zararlı içerikler barındırmamaktadır. Sitemiz, üyelik sistemi içermemektedir. Yapılan yorumlarda sitemizde haber ve yazılarla ilgili yapılan yorumlarda tehdit veya küfür içeren, üçüncü kişiler ile ilgili rahatsız edici din,dil,ırk,cinsiyet ayrımına yönelik ve Türkiye Cumhuriyeti yasalarına aykırı ifadeler ve materyaller kullanılamaz.Aksi takdirde sitemiz gerekli yasal işlemleri başlatma hakkını saklı tutar. Doğabilecek yasal sorumluluklardan sitemiz sorumlu tutulamaz. Sitemiz , ”Basın Meslek İlkeleri” ne bağlı kalacağına söz vermiştir.

    Haberdar Olun

    Sitemiz ile alakalı güncel kalmak, sitemize ait tüm bildirilerden haberdar olmak için mail listesine abone olun.

    Üye olun, ve yenilikleri kaçırmayın...